آموزه ها

حکمت ایمانی در کلمه مسلمیه

بدان که ایمان امر بسیط ثابتی است که مستلزم اقرار به زبان و عمل به ارکان است. متعلَّق ایمان، یقین به مبدأ و معاد و آنچه بین این دو قرار دارد است. متضاد ایمان، شک در این دو است که امری عدمی است. همان‌طور که جحود و انکار نیز ضد وجودی ایمان‌اند. این ایمان، نهایت هدف از آفرینش است، همان‌طور که خداوند متعال می‌فرماید: «انسان و جن را جز برای عبادت خودم نیافریدم.[۱]» تفسیر عبادت در این آیه عبارت است از معرفت؛ «جن و انس را برای معرفت خودم آفریدم.» لذا عبادت غایت معرفت و از لوازم آن است.

بیشتر بخوانید
هزار بیت برای سلوک

بدان که از برای سالک الی‌الله و مهاجر از بیت مُظلمۀ نفس به سوی کعبۀ حقیقی، یک سفر روحانی و سلوک عرفانی است که مبدأ آن مسافت، «بیت نفس و انانیت» است، و منازل آن، مراتب تعیّنات آفاقی و انفُسی و مُلکی و ملکوتی است که از آن‌ها به «حُجُب نورانیه و ظلمانیه» تعبیر شده. [...] و از این هفتاد هزار حجب نوریه و ظلمانیه، گاهی به طریق جمیع تعبیر به هفت حجاب شده. [...] و عارف مشهور گوید:

هفت شهر عشق را عطار گشت / ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم

بیشتر بخوانید
حالت روحی حضرت آدم علیه‌السلام در نگاه آیت‌الله شاه‌آبادی

گویند عارف بالله کسی است که حق را به مشاهدۀ حضوریه بشناسد و «عالِم» بالله کسی است که به براهین فلسفیه، علم به حق پیدا کند و بعضی گویند «علم و عرفان» از دو جهت تفاوت دارد: یکی از جهت متعلَّق، چنان‌چه ذکر شد، و دیگر [آنکه] در معرفت، سابقۀ فراموشی و نسیان مأخوذ است.

بیشتر بخوانید
توهم حق و توسل به حق

آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی در قسمتی از احوال حضرت ابراهیم (علیه‌السلام)، در بیان حکمت توجه ایشان به ستاره، ماه و خورشید می‌فرماید:

بیشتر بخوانید
راه ذکر گفتن در بیان آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی

بايد انسان در وقت ذكر مثل كسى باشد كه كلام دهان طفل مى‌گذارد و به او تلقين مى‌كند براى اين كه او را به زبان بياورد، و همين طور انسان بايد ذكر را تلقين كند. و مادامی كه انسان با زبان ذكر مى‌گويد و مشغول تعليم قلب است، ظاهر به باطن مدد مى‌كند. همين كه زبانِ طفلِ قلب باز شد، از باطن به ظاهر مدد می‌شود، چنانكه در تلقين طفل نيز چنين است: مادامی كه انسان كلام دهان او مى‌گذارد، او را مدد مى‌كند. همين كه او آن كلام را به زبان اجرا كرد، نشاطى در انسان توليد مى‌شود كه خستگى سابق را برطرف مى‌كند. پس در اول از معلم به او مدد مى‌شود و در آخر از او به معلم مدد مى‌شود.

 

بیشتر بخوانید
خشم و کینه نسبت به خداوند هنگام مرگ

اگر محبت دنيا صورت قلب انسان گردد و انس به او شديد شود، در وقت مردن كه براى او كشف شود كه حق تعالى او را از محبوبش جدا مى‌كند و مابين او و مطلوباتش افتراق (جدایی) مى‏‌اندازد، با سخطناكى (غضبناکی) و بُغض (کینه) به او (خداوند) از دنيا برود.

بیشتر بخوانید
دستورالعمل‌های آیت‌الله شاه‌آبادی، فعلیت‌بخش سرمایۀ عشق فطری انسان

 

چون امر کامل و کمال مطلق هماره متوجهٌ الیه فطرت است، تنها ذات کامل است که می‌تواند عطش فطری و نیاز درونی انسان را برطرف سازد و سرمایۀ عشق به کمال مطلق، نیل به کمال مطلق است. و انسان هرگاه در بارگاه کمال مطلق سکنی گزید، به قرارگاه امن و راحت راه یافت، که چنین سرمایه‌ای جاودانه و توحیدی است و باید آن را شناخت، پاس داشت و به فعلیت رساند. و کمال انقطاع، مقدمۀ وصال به کمال مطلق است، و به نظر می‌رسد برخی دستورالعمل‌های آیت‌الله شاه‌آبادی، فعلیت‌بخش سرمایۀ عشق فطری انسان است:

بیشتر بخوانید

بدان که مفسرین، از عامه و خاصه، هر یک به حسب طریقۀ خود، طوری بیان کیفیت فطری بودن دین یا توحید را کرده‌اند. و ما در این اوراق بر طبق آراء آن‌ها سخن نگوییم، بلکه در این مقام آنچه از محضر شریف شیخ عارف کامل، شاه‌آبادی دام ظله، که متفرد است در این میدان، استفاده نمودم بیان می‌کنم، گرچه بعضی از آن‌ها به طریق رمز و اشاره در کتب بعضی از محققین از اهل معارف هست، و بعضی از آن به نظر خود قاصر رسیده است.

بیشتر بخوانید
تفسیر «شیبتنی سورة هود لمکان هذه الآیه» در کلام آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی

در حدیث است که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله خطی مستقیم کشیدند و خطوطی در اطراف آن کشیدند و فرمودند: «این خط مستقیم طریقۀ من است.» و گویند فرمود: «شَیَّبَتنی سورَةُ هودٍ لِمَکانِ هذِهِ الآیَةِ...

بیشتر بخوانید
شیطان از دیدگاه آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی

اگر ديدى شيطان با تو سر و كار دارد، بدان كارهايت از روى اخلاص نيست و براى حق تعالى نيست. اگر شما مخلصيد، چرا چشمه‌هاى حكمت از قلب شما به زبان جارى نشده؟ با اينكه چهل سال است به خيال خود قربةً إلى الله عمل مى‌كنيد.

بیشتر بخوانید

صفحه‌ها