آیت‌الله‌العظمی میرزا هاشم آملی

شاگردان آیت‌الله شاه‌آبادی در قم

مرحوم والد در موضوعات مختلف نظیر فقه و اصول و عرفان و اخلاق و فلسفه تدریس داشتند، لذا طبیعتاً تعداد شاگردان‌شان زیاد بود و شاگردان درس فقه حاج شیخ نیز نوعاً در درس ایشان هم شرکت می‌کردند.

بیشتر بخوانید
شاگردان پرآوازه درس آیت‌الله شاه‌آبادی

در زمان قبل ازرفتن ایشان به قم و در ایام قم و باز هم پس از بازگشت‌شان، مجالس درس را برای طلاب و پژوهندگان روحانی داشتند؛ از جمله خاطرم هست که مرحوم آقای حاج سید موسی مازندرانی و آقای حاج هاشم آملی، که هر دو از دنیا رفته‌اند، قبل از اینکه به قم بروند، در تهران از محضر ایشان استفاده می‌کردند. دیگران هم بوده‌اند، ولی من این دو بزرگوار را به خاطر دارم. سپس در قم مجالس درس ایشان، مجالس فوق‌العاده و قابل استفاده بوده است که مرحوم امام (رضوان الله تعالی علیه)، در مدت ۷ سال که مرحوم والد در قم بودند، از جمله کسانی بودند که از محضر ایشان استفاده کردند.

بیشتر بخوانید

تأسیس حوزه علمیه‌­ای که هم دارای جایگاه و پایگاه قوی باشد، هم بتواند مثل نجف مدرسانی قوی داشته باشد و هم مجتهد صالح باسواد متناسب با مقتضیات زمان تربیت کند، کار ساده‌­ای نیست. خب شیخ[۱] آمد به میدان و این کار را شروع کرد. از علمای مختلف دعوت کرد که به حوزه علمیه قم بیایند و برای تقویت این حوزه فعالیت کنند. عده­‌ای از مراجع و علمای تهران، اصفهان و تبریز و شهرهای دیگر به قم مهاجرت کردند و در قم فعالیت­‌های تدریسی­‌شان را آغاز کردند.

بیشتر بخوانید
گذری بر احوالات اخلاقی-عرفانی آیت‌الله شاه‌آبادی

در دفتر اول مثنوی، آمده است:
غرق حق خواهد که باشد غرق‌تر / همچو موج بحر جان زیر و زبر
زیر دریا خوش‌تر آید یا زبر؟! / تیر او دلکش‌تر آید یا سپر؟!
ولی آرزومندان به کناری می‌نشینند و حسرت غرقه شدن را می‌کشند و عمرشان تنها در بازی الفاظ طی می‌شود که:
زیر دریا خوش‌تر آید یا زبَر؟
اما هرگز پا به میدان نمی‌گذارند. بگذاریم و بگذریم...

بیشتر بخوانید
مهارت در فقه و اصول

مهارت آقای شاه‌آبادی تنها در فلسفه و عرفان نيست، بلكه مهارت ايشان در فقه و اصول بيش از فلسفه است. ولی آن جنبه عرفان ايشان، فقه و اصول ايشان را پوشاند و سبب شد كه معروفيت ايشان در فقه و اصول‌ مكشوف نشود.[۱]

 

راوی: آیت‌الله‌العظمی میرزا هاشم آملی

 

[۱] عارف کامل، ص ۱۳

بیشتر بخوانید
شیخ عارف (مروری بر زندگی آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی)

اشاره: آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی، استاد عرفان و اخلاق حضرت امام، دارای ابعاد  شخصیتی مختلف بود. آیت‌الله شاه‌آبادی به عنوان یک مرجع تقلید صاحب رساله، که وجهۀ فقاهتی و اصولی‌شان کمتر مورد توجه قرار گرفته، در حوزۀ فقه و اصول از چهره‌های نامدار عصر خودشان بودند ودر حوزۀ عرفان نظری و عرفان عملی شخصیتی صاحب سبک به شمار می‌روند. استفادۀ حضرت امام از محضر ایشان و ذکر خصوصیات بارز ایشان در مکتوبات و سخنان از استاد شاه‌آبادی، باعث شده که این چهره بعد از انقلاب اسلامی بیشتر شناخته شده و بیش از گذشته به مردم معرفی بشود.

بیشتر بخوانید
آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی در نظر آیت‌الله‌العظمی میرزا هاشم آملی

يكی از خصايص استاد ما اين بود كه رحم و عطوفت و اخلاق اجتماعی‌شان در ميان مردم بسیار خاص بود. به اين جهت، در میان علمای ديگر امتیاز داشتند. اگر به ايشان می‌گفتی سيوطی[۱] درس بگو، سيوطی می‌گفت. امثله[۲] هم می‌گفت. رسائل و مكاسب[۳] هم می‌گفت. لذا قدر ايشان بر اثر اين تواضع و فروتنی، كه نشأت گرفته از عطوفت ايشان بود، مجهول مانده است.

بیشتر بخوانید
زندگی‌نامۀ آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی در کتاب دربارۀ استاد

اصفهان که به نصف جهان مشهور است و در این سال‌ها عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام را نیز یدک کشیده است، از دیرباز میزبان نخبگان و علمای بزرگی بوده است. آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی یکی از همین چهره‌های درخشان مذهبی و معنوی ایران و جهان اسلام است که در سال ۱۲۹۲ق، برابر با ۱۲۵۳ش، در این شهر چشم به جهان گشود.

دوران کودکی و نوجوانی این عالم بزرگوار، به مانند اغلب چهره‌های سرشناس و تأثیرگذار اسلام، در مکتب تعلیم و تربیت پدر بزرگوارشان گذشت. او نخست نزد پدر مقدمات علوم را فراگرفت و سپس از محضر برادر بزرگ‌تر خود، آیت‌الله‌العظمی شیخ احمد بیدآبادی، کسب فیض داشت.

بیشتر بخوانید
زندگی‌نامۀ آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی در کتاب گلشن ابرار

در سال ۱۲۹۲ق در محلۀ حسین‌آباد اصفهان، در خانۀ آیت‌الله میرزا محمدجواد بیدآبادی، طفلی پا به عرصه وجود نهاد که او را محمدعلی نامیدند. آیت‌الله بیدآبادی که خود فقیهی وارسته بود، به تربیت فرزندانش همت و توجه فوق‌العاده‌ای داشت و به برکت همین تلاش، فرزندانش هر یک چون ستاره‌ای تابناک بر تارک حوزه‌های علمیه درخشیدند.

بیشتر بخوانید
خاطرۀ آیت‌الله‌العظمی میرزا هاشم آملی از مهارت آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی در سخنرانی

خصيصۀ ديگر استاد مترجَم ما اين بود كه ايشان مهارتی داشتند در خطابه. قرب يك ساعت و نيم در مسجد جامع تهران، ايستاده فرمايش می‌فرمودند. من يكی از آن خطابه‌ها را به ياد دارم كه در يك مجلس در قم، كه بزرگان هم در مجلس بودند، اين مهارت ايشان به اوج رسيد. در آن مجلس، ايشان در بيان معجزۀ حضرت رضا (سلام‌الله‌علیه) كه عكس روی پرده شير حقيقی شد، واقعاً  اعجاز كرد و ما كه در مجلس بوديم، حالت ديگری پيدا كرديم از اين بيان ايشان.

بیشتر بخوانید

صفحه‌ها