اندیشه‌ها

مشی سیاسی و فقهی آیت‌الله شاه‌آبادی

«در حوزه که بودم احساس می‌کردم گمشده‌ای دارم که برای یافتن آن تلاش می‌کردم. روزی مرحوم حاج آقا محمدصادق شاه‌آبادی به من گفت: «اگر گمشده‌ات را می‌خواهی، در فلان حجره نشسته است.» گفتم: «چه کسی را می‌گویی؟» گفت: «حاج‌آقا شاه‌آبادی.» به حجره رفتم و از ایشان تقاضا کردم که یک درس فلسفه با ایشان داشته باشم، اما زیر بار نرفتند. سرانجام راضی شدند. سپس گفتم: «آقا من فلسفه نمی‌خواهم، گمشده من چیز دیگری است. عرفان می‌خواهم.» سرانجام با اصرار من پذیرفتند تا عصر روزی که معین کرده بودند بروم و شروع کنم. پس از دو سه جلسه‌ای به جایی رسیدیم که دیدم نمی‌توانم از استاد جدا شوم.

بیشتر بخوانید
بیان و ترویج معارف عرفانی، منصور ولی

عشق حق در تمام ذرات عالم ساری و جاری است و نشانه آن، حرکت و عدم سکون عالم است. از مکان تا زمان، از ریزترین‌ها چون الکترون‌ها تا عظیم‌ترین‌ها مانند کهکشان‌ها، همه در حال جنبش و دگرگونی است؛ تغییر و تحولی که رو به پیشرفت و تعالی است. حرکتی که خود از قوانین تغییرناپذیر الاهی است و مقصد این حرکت، رب العالمین است که در طی مسیر، پروردگار اوست. بی‌قراری عالم از اوست و عالم بی‌قرار اوست.

بیشتر بخوانید
آیت‌الله شاه‌آبادی و تعلیم و تربیت شاگرد (انعکاس تعالیم او در شخصیت امام خمینی رحمه الله)

در این مقاله به مبانی تعلیم و تربیت حضرت آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی درباره شاگردانشان به طور مختصر پرداخته شده و سپس به تأثیراتی که شخصیت امام خمینی (رحمه الله) به عنوان یکی از شاگردان مرحوم شاه‌آبادی از ایشان پذیرفته‌اند اشاره گردیده و در پایان مقاله، نمونه‌هایی از مطالب عرفانی حضرت آیت‌الله شاه‌آبادی که در کتب عرفانی امام خمینی (رحمه الله) درج شده است، به عنوان شاهد آورده شده تا میزان ارادت و اخلاص امام نسبت به این استاد بزرگوار مورد توجه قرار گیرد. به طور مسلم، این نمونه‌ها، مقدار ناچیزی از تأثیرات مرحوم شاه‌آبادی در آثار امام خمینی (رحمه الله) هستند که به جهت جلوگیری از اطاله کلام، به همین مقدار اکتفا گردیده است.

بیشتر بخوانید
رجعت از منظر آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی

رجعت از جمله اعتقادات اسلامی است که در روایات و قرآن از آن سخن رفته است. آیت‌الله شاه‌آبادی در کتاب رشحات البحار خود به این مطلب پرداخته‌اند. آنچه می‌خوانید ترجمه بخش الایمان و الرجعه از کتاب ایشان است.

بیشتر بخوانید
مرگ و آخرت از دیدگاه حکیم شاه‌آبادی

حکیم شاه‌آبادی می‌نویسد: «بدن و روح از نظر مرگ و زندگی و بدن که به ذات خود میت است، با تکیه بر روح، حیات می‌یابد. اگر روح شعاع خود را در همه بدن سرایت دهد، این اثر به شکل حس لامسه پدیدار می‌شود که سراپای بدن را فرامی‌گیرد. اگر شعاع حیات در بخش‌هایی از بدن پدیدار شود، این اثر به شکل حس چشایی، بویایی، بینایی و شنوایی ظاهر می‌شود که فقط در بخش‌هایی از بدن پدیدار می‌شوند؛ پس منظور از خلق حیات، همین حقیقت پدیدار شدن روح در بدن است. و مرگ این است که روح ظهورات خود را از بدن محو کند تا بدن به حقیقت خود که میت بودن است برگردد و تقابل حیات و مرگ بدن، تقابل ملکه و عدم است. و درک حیات و مرگ از حقایقی نیست که کشف آن وظیفه انبیا باشد، بلکه همه حیوانات آن را درک می‌کنند. آنچه انبیا برای بشر آورده‌اند، ارتقا یافتن روح و بقای آن پس از مرگ ابدان است؛ زیرا روح از عالم امر است که نه فانی می‌شود و نه چیزی می‌تواند آن را فانی کند؛ زیرا مجرد از ماده است.»

بیشتر بخوانید
اثبات معاد از طریق فطرت در اندیشه آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی

ببینید تعبیر آیت‌الله شاه‌آبادی از فطرت چقدر لطیف است: «مراد از فطرت الهی، عشق است!» بعد تعریف می‌کنند منظورشان را از این عشق. بعد از اینکه فطرت را تعریف می‌کنند و تفاوتش با طبیعت را در این شذره ششم بیان می‌کنند و مثال می‌زنند؛ بعد از آن، با فطرت به استدلال اصول اعتقادی می‌پردازند. امام (ره) که شاگرد ممتاز آیت‌الله شاه‌آبادی است، می‌فرماید: «آقای شاه‌آبادی متفرد است در این میدان.» یعنی اینکه منحصر است که از طریق فطرت، تفسیر معارف الهی را بکند.

بیشتر بخوانید
تأثیرات فیلسوف فطرت بر سبک زندگی از دیدگاه دکتر عباس گوهری

نكتۀ جالب در رابطه با حضرت آیت‌الله شاه‌آبادی، موضوع و بحث فطرت است. فطرت در طول ساليان و قرون مختلف تغيير نمی‌­كند. یعنی در حال حاضر که ما در قرن ۲۱ هستيم، جامعۀ امروزی مواجه با همان دستورات دينی است كه در حدود ۱۴۰۰ سال از عمر آن می‌­گذرد؛ در عین حال که فطرت انسانی تغيير نكرده است. فطرت آدم‌­ها همانی است كه قبلاً بوده است. هنوز هم با گذشت این­‌همه سال، ما انسان­های زيبا و صادق را دوست داريم. دربارۀ مسائل خلقت، خداوند و جهان هستی كنجكاويم و هميشه دوست داريم بیشتر بدانيم. اين‌­ها چيزهایی است كه در فطرت ما وجود دارد (اين شبهه‌­ای است كه عده‌­ای می‌­گويند به اسلام هم سرايت می‌­كند.

بیشتر بخوانید
اندیشه‌های اقتصادی آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی

بروز و ظهور دیدگاه اقتصادی عارف کامل، آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی، با تحریر رساله‌ای به نام شرکت مخمَّس مرتبط است. نگارش این رساله توسط ایشان در واقع نشان از توجه و اهتمام یک فقیه عارف به مقوله اقتصاد و اداره امور جامعه است. این رساله به بحث در باب چگونگی برپایی و اداره یک شرکت اقتصادی با توسل به قوانین و مقررات اسلامی و در جهت نیل به اهداف اجتماعی اسلام می‌پردازد.

بیشتر بخوانید
دیدگاه آیت‌الله شاه‌آبادی درباب ریاضت در عرفان اسلامی

از دیدگاه عرفای اسلامی، مقصود از ریاضت ترک کامل مواهب دینی و مادی، گوشه‌گیری و نابود کردن کامل بدن نیست، بلکه ریاضت برنامه‌ای است برای کنترل نفس و استفاده از آن به عنوان مرکب و وسیله‌ای برای پیمودن راه کمال.

بیشتر بخوانید

صفحه‌ها