رساله العقل و الجهاله

حکمت خیریه فی کلمة عباسیه

دانستی که خیر وزیر عقل است و مراد از خیر، عشق است. لذا نسبت عباس (علیه‌السلام) به مولای ما (امام حسین علیه‌السلام)، نسبت عشق است به عقل؛ پس او وزیر ایشان است. بیان مطلب این‌گونه است که: عباس در کودکی موحد بود. آن هنگام که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) خواست به او سخن گفتن را بیاموزد، به او فرمود: «بگو یک.» پس عباس گفت یک. پس از آنکه به او دو را آموخت، فرمود: «بگو دو.» عباس پاسخ نداد و با اشاره فهماند که نمی‌خواهم با زبانی که وحدت بر آن جاری شده، غیر از وحدت چیزی بگویم. پس او در ابتدای عمر خود موحد بود و به عشقی که به توحید داشت از گفتن دو خودداری کرد.

بیشتر بخوانید
حکمت ایمانی در کلمه مسلمیه

بدان که ایمان امر بسیط ثابتی است که مستلزم اقرار به زبان و عمل به ارکان است. متعلَّق ایمان، یقین به مبدأ و معاد و آنچه بین این دو قرار دارد است. متضاد ایمان، شک در این دو است که امری عدمی است. همان‌طور که جحود و انکار نیز ضد وجودی ایمان‌اند. این ایمان، نهایت هدف از آفرینش است، همان‌طور که خداوند متعال می‌فرماید: «انسان و جن را جز برای عبادت خودم نیافریدم.[۱]» تفسیر عبادت در این آیه عبارت است از معرفت؛ «جن و انس را برای معرفت خودم آفریدم.» لذا عبادت غایت معرفت و از لوازم آن است.

بیشتر بخوانید