شهید مطهری

ناشناخته بودن قدر و منزلت آیت‌الله شاه‌آبادی از نظر شهید مطهری

شهید مطهری تعبیرش این است که «آیت‌الله شاه‌آبادی مرد مجهول‌القدری بود. مردم تهران به او به چشم یک پیش‌نماز نگاه می‌کردند، یک پیش‌نماز درجه اول نه بیشتر؛ در صورتی‌که مرحوم شاه‌آبادی از نظر حدود و مقام خیلی بزرگ‌تر از این حرف‌ها بود.» به هر حال، رحم و عطوفت آیت‌الله شاه‌آبادی باعث شد مقام و قدر و موقعیت ایشان در زمان خودش آن‌چنانی که باید و شاید شناخته نشد.

 

راوی: حجت‌الاسلام سعید شاه‌آبادی

بیشتر بخوانید
وهم و نیروی واهمه شیطانی و نظر آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی به توجه به داستان حضرات خضر و موسی

نیروی واهمه همان شعور ابتدایی است كه در جزئیات امور زندگی انسان كاربرد دارد، نیروی واهمه در دسترس تصرفات موجوداتی نامرئی به نام شیاطین یا ابالسه است كه بسیاری از حكمای معاصر از جمله امام خمینی متذكر تصرفات باطنی و درونی آن دشمن نادیدنی در نیروی واهمه و مبارزه عقل با آن شده‌اند. مثلاً در جایی كه دستور شرع مقدس اسلام در ارتباط با تحصیل وضو یا غسل، تیمم است،‌ این نیرو كه دستخوش تصرف شیاطین شده، نمی‌گذارد انسان به یك مرتبه شست‌وشو كفایت كند تا هم اسراف صورت پذیرد و هم فضیلت ابتدای وقت نماز از دست برود یا قضا شود.

بیشتر بخوانید
آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی احیاگر قلب انسان‌ها در عین ناشناخته بودن

مرحوم شاه‌آبادی در مسجد جمعه (جامع) تهران نماز می‌خواند و مرد مجهول‌القدری بود. مردم تهران به او به چشم يك پيش‌نماز نگاه می‌كردند؛ يك پيش‌نماز درجه اول، نه بيشتر. در صورتی كه مرحوم شاه‌آبادی از نظر حدود و مقام، خيلی بزرگ‌تر از اين‌ها بود.

يادم آمد در سال ۱۳۵۶ق (۱۳۱۶ش) بود، اولين سال طلبگی ما در قم بود. البته قبلاً يكی دو سال در مشهد بودم. قم كه رفتيم، آنجا ذكر خير مرحوم ميرزا محمدعلی شاه‌آبادی تهرانی را زياد می‌شنيديم. بسياری از بزرگان حوزه قم، دست‌پرورده اين مرد بزرگ بودند. خيلی مشتاق زيارت اين مرد بزرگ بوديم.

بیشتر بخوانید
تفسیر آیات 8و9 قارعه در بیان آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی

به منزل مرحوم شاه‌آبادی رفتم. اين آيه را معنا می‌كرد: «وَ امّا مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ»[۱] و سِرّ اين جمله را بيان می‌كرد كه:

«اُمّ (مادر) را از آن جهت اُمّ می‌گويند كه مقصدِ بچه است. آيه می‌خواهد بگويد كه اگر اين فرد (گنهكار) در جهنم سقوط می‌كند، جهنم همان مقصدی است كه در تمام عمر به سويش رفته. اصلاً مقصدش بوده و به اين طرف حركت كرده و حالا دارد به «مادر» خود می‌رسد. (او) فرزندِ همين مادر است و به دامن مادر خود فرود می‌آيد.»

 

بیشتر بخوانید
شیخ عارف (مروری بر زندگی آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی)

اشاره: آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی، استاد عرفان و اخلاق حضرت امام، دارای ابعاد  شخصیتی مختلف بود. آیت‌الله شاه‌آبادی به عنوان یک مرجع تقلید صاحب رساله، که وجهۀ فقاهتی و اصولی‌شان کمتر مورد توجه قرار گرفته، در حوزۀ فقه و اصول از چهره‌های نامدار عصر خودشان بودند ودر حوزۀ عرفان نظری و عرفان عملی شخصیتی صاحب سبک به شمار می‌روند. استفادۀ حضرت امام از محضر ایشان و ذکر خصوصیات بارز ایشان در مکتوبات و سخنان از استاد شاه‌آبادی، باعث شده که این چهره بعد از انقلاب اسلامی بیشتر شناخته شده و بیش از گذشته به مردم معرفی بشود.

بیشتر بخوانید
چیستی عشق با نگاهی به آرای آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی

برخی عشق را شجرۀ طیبۀ فطری و طوبای سرشتی انسان دانسته و مائدۀ پرفایده و موهبت رحمانی قلمداد می‌کنند و برخی بر اثر جهالت یا غفلت یا تجاهل و تغافل آن را نوعی بیماری و مرض می‌دانند؛ چنانکه علامۀ شهید مطهری می‌فرماید: «بعضی خودشان را با این کلمه خلاص کرده‌اند که این یک بیماری است و یا یک ناخوشی و یک مرض است.»
و برخی از ره‌یافتگان درگاه و بارگاه عشق، عشق را «امانت الهی» تفسیر می‌کنند که بر دوش انسان نهاده شده و کتاب تکوین و تشریع را شرح عشق و منشور محبت قلمداد و امثال علامه جوادی آملی، زیارت جامعه را مثنوی عشق و منشور ارادت توصیف می‌کنند. این رویکردها و قرائت‌های متفاوت و متهافت از عشق، معلول عللی مانند ظرفیت علمی و عملی انسان‌ها، پیچیدگی و متناقض‌نمایی یا پارادوکسیکال بودن عشق، ظهور و تجلیات عشق در مجالی و مجاری متکثر و تقسیمات گوناگون آن است، و شاید یکی از علل نیز تنزل دادن معنا و مقولۀ عشق از آسمان به زمین و رنگ شهوانی به آن دادن و از رایحۀ شهودی آن کاستن باشد. به هر حال در تفسیر جهان و انسان، اصالت از آنِ عشق است.

 
بیشتر بخوانید
فطرت از دیدگاه آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی

آیت‌الله شاه‌آبادی نظریۀ فطرت را با رویکردی هرمنوتیکی از آیۀ فطرت استنباط کرده است. این نظریه تمام فلسفه و زیرساخت اندیشۀ دینی وی است. یکی از مسائل مهم کلامی در عصر جدید مسئلۀ خاستگاه دین است که مبتنی بر فرضیاتی چون فقدان پایۀ منطقی برای دین، نفی ریشه در ذات و سرشت آدمی برای دین و به طور کلی نفی سرشت برای آدمی است. نظریۀ فطرت ایشان پاسخی اسلامی به این مسئله و در عین حال خط بطلانی بر پیش‌فرض‌های طراحان مسئله و پاسخ‌های جامعه‌شناختی و روان‌شناختی آن‌هاست.

بیشتر بخوانید
آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی در نظر شهید مطهری

آقا ميرزا محمّدعلی شاه‌آبادی، تهرانی الاصل، جامع معقول و منقول بود. در فلسفه و عرفان شاگرد ميرزای جلوه[۱] و ميرزای اشكوری[۲] بوده است. در تهران به مقام مرجعيّت فتوا رسيد. در سال‌های اقامت مرحوم حاج شيخ عبدالكريم حائری در قم، سال‌ها به قم مهاجرت كرد و فضلا از محضرش كمال بهره را بردند. در عرفان، امتياز بی‌رقيبی داشت. بسياری از بزرگان حوزۀ قم از نظر معارف، دست‌پروردۀ اين مرد بزرگ بودند.

بیشتر بخوانید