معرفی کتاب‌های دربارۀ آیت‌الله شاه‌آبادی

معرفی کتاب‌های دربارۀ آیت‌الله شاه‌آبادی

معرفی کتاب‌های دربارۀ آیت‌الله شاه‌آبادی

تاکنون آثار متعددی درباره مرحوم آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌­آبادی (قدس سره) نوشته شده است که در قالب‌های گوناگون کتاب، مجموعه مقاله، پایان‌نامه نگاشته شده‌اند. در این فرصت ۱۷ کتاب منتشرشده درباره زندگی و سیره سیاسی و اجتماعی و عرفانی این عالم بزرگوار معرفی می‌شود.

۱. ترجمه کتاب رشحات البحار

  • مؤلف / مترجم: زاهد ویسی
  • چاپ اول: ۱۳۸۶
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چاپ اول این کتاب در سال ۱۳۸۶ و چاپ دوم آن در سال ۱۳۸۷ در ۴۷۴ صفحه منتشر شده است. شامل ترجمه متن اصلی کتاب، اثر آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (ره) است - كه حدود هشتاد سال پیش تألیف گردیده بود. کتاب «رشحات البحار» به زبان عربی است و شامل سه رساله (کتاب):

  • الف- القرآن و العترة
  • ب- الایمان و الرجعة.
  • ج- الانسان والفطرة.

آقای زاهد ویسی در این کتاب ضمن معرفی مختصری از آثار و احوال استاد، به ترجمه کامل متن عربی کتاب پرداخته است. شیوه کتاب چنین است که ابتدا متن کامل عربی هر سه فصل در ۱۷۰ صفحه به طور متوالی آورده شده و پس از آن ترجمه هر سه فصل کتاب، طی ۲۲۰ صفحه آمده است. همچنین شرح زندگی و آثار استاد نیز به هر دو زبان عربی و فارسی در این کتاب آمده است. این کتاب توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شده است.

۲. شرح رشحات البحار

  • مؤلف / مترجم: آیت‌الله نورالله شاه‌آبادی
  • چاپ اول: ۱۳۸۷
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

این کتاب توسط آیت‌الله نور‌الله شاه‌آبادی، فرزند مرحوم آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی (ره)، مؤلف متن اصلی کتاب «رشحات البحار»، تألیف گردیده است. کتاب ۵۶۷ صفحه‌ای شرح رشحات البحار به زبان فارسی بوده و بیش از ترجمه، شامل رمزگشایی و تشریح غوامض معرفتی متن اصلی کتاب است. خواننده در این کتاب می‌تواند ضمن آشنایی با متن رشحات به زبان فارسی، بسیاری معارف مکتوم در متن اصلی را به‌عیان مشاهده نموده و به حقیقت معنای مقصود مؤلف نزدیک شود.

۳. شرح رشحات البحار، درس‌هایی از آیت‌الله فقید سعید میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (رضوان الله تعالی علیه)

کتاب «رشحات المعارف» شامل شرح مجموعه دروسی است که از سال ۱۳۶۴ الی ۱۳۶۹ق توسط مرحوم آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی (ره) در مسجد جامع تهران تدریس گردیده است و شاگردان تقریر می‌کرده­‌اند. این کتاب شامل یادداشت­‌های مرحوم آقای حیدر تهرانی (متخلص به «معجزه») است که یادداشت­‌های یکی دیگر از شاگردان استاد به نام مرحوم آقای اکبرزاده نیز به آن اضافه گردیده و این مجموعه به تأیید یکی از فرزندان استاد نیز رسیده است. این کتاب پیشتر چند چاپ داشته است. از جمله در مشهد در ۹۳ صفحه بدون تاریخ، منتشر شده است. همچنین در سال ۱۳۶۹ش توسط انتشارات پیام آزادی در دو جلد چاپ شده است.

۴. رشحات المعارف، دروس معرفتی عارف حکیم آیت‌الله‌العظمی میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (قدس سره)

  • شرح و بسط: آیت الله فاضل گلپایگانی
  • گردآوری: حیدر تهرانی
  • چاپ اول: ۱۳۸۷
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

این کتاب در حقیقت شرحی است بر کتاب «رشحات المعارف»، در ۲۴۲ صفحه که توسط آیت‌الله فاضل گلپایگانی شرح و بسط داده شده است و در سال ۱۳۸۷ توسط انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به چاپ رسیده است.

۵. توضیح و تقریر شذرات المعارف

  • مترجم / مؤلف: آیت‌الله نور‌الله شاه‌آبادی
  • چاپ اول: ۱۳۸۶
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

کتاب «شذرات المعارف» حاوی عصارۀ برخی از مهم‌ترین مبانی فکری مرحوم شاه‌آبادی در حوزه سیاست، عرفان، فقه، فلسفه و کلام است که به زبان فارسی تحریر یافته است؛ به طوری که می‌توان آن را نماینده شایسته‌ای برای تبیین جوانب نظام فکری و معرفتی استاد دانست. این نظام فکری به طور کلی مبتنی بر نظام «فطرت» است، به شکلی که با تحلیل مفهوم فطرت و سوابق و لواحق آن، نظام تمام‌عیاری را ترسیم و تنظیم می‌کند که حاوی مطالب مهمی نظیر خدا، انسان، طبیعت، علم، عقل، عشق، آزادی، جبر و اختیار، تکلیف، حسن و قبح، خیر و شر، سیاست، اجتماع، عدالت، اخلاق و... است. به عبارت دیگر، در بردارنده مبنایی‌ترین اصول مرتبط با دین و دنیا و آغاز و انجام حیات بشر است.

از این رو می‌توان عارف کامل، مرحوم شاه‌آبادی را بنیان‌گذار مکتب «فطرت‌محوری» یا دست کم یکی از چهره‌های شاخص و بلامنازع این رویکرد قلمداد کرد که با حکمت هندسی و نظام‌بندی ریاضی خاص، همه الگوهای مربوط به آفاق و انفس را براساس «فطرت» شرح و بیان کرده است.

نکته شایان یادآوری این است که «شذرات المعارف» اگرچه با زبان فارسی نوشته شده است، کلمات و ادبیات آن به گونه‌ای است که فهم آن نه‌تنها برای فارسی‌زبانان کنونی، بلکه برای بسیاری از اهل فن نیز خالی از دشواری نیست.

با این حال پس از تصحیح نسبتاً موفق بنیاد علوم و معارف اسلامی، برخی از این مغلقات و اشکالات برطرف شد. لکن برخی از نکات و اشکالات آن، صرفاً به مسائل نگارشی و جاافتادگی‌های مرتبط با آسیب نسخه‌های خطی مربوط نمی‌شود، بلکه اجمال‌نویسی مؤلف و دوری شدید از اطاله کلام از یک سو، و خاص بودن نحوه استدلال و بیان ایشان از سوی دیگر، این کتاب را نه‌تنها نیازمند بازنویسی، بلکه نیازمند شرح و توضیح ساخته است. آیت‌الله نورالله شاه‌آبادی، که از فرزندان حکیم عارف میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (قدس سره) است، عهده‌دار این امر مهم شده و توضیحی روان بر اثر گرانسنگ والد معظم خود نگاشت. سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی این کتاب ۲۶۴ صفحه‌ای را در سال ۱۳۸۶ش به چاپ رسانده است.

۶. حدیث فطرت و عشق (مجموعه مقالات)

  • مؤلف: جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه
  • چاپ اول: ۱۳۸۶
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

این کتاب در سال ۱۳۸۶ و به همت سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ۵۶۰ صفحه منتشر شده است. کتاب مجموعه مقالاتی شامل ۱۹ مقاله نگاشته شده توسط اساتید و محققان مختلف با زیرمجموعه‌های مفصل مربوط است. عناوین مقالات این کتاب عبارتند از:

۱. آیت‌الله شاه‌آبادی و برهان فطرت عشق بر اثبات وجود – محمدجواد پیرمرادی

۲. چیستی عشق با نگاهی به آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) –محمدجواد رودگر

۳. تجسم اعمال در آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) – منیرالسادات پورطولمی

۴. مرگ و آخرت از دیدگاه حکیم شاه‌آبادی (ره) – عزیزالله افشار کرمانی

۵. فطرت الاهیه آدم، تجلّی اسم اعظم الهی – زهره نادری‌نژاد

۶. بیان ترویج معارف عرفانی- منصور ولی

۷. چیستی عشق در عرفان اسلامی – ملک محمد فرخ‌نژاد

۸. شعبده با اهل راز «بررسی عرفان‌نمایی‌ها» -حسینعلی رحمتی

۹. آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) در آثار حضرت امام خمینی (ره) -نجفقلی حبیبی

۱۰. فطرت محجوب، معنویت ممسوخ -حمیدرضا مظاهری سیف

۱۱. تبیین دین به زبان روز –مژگان سخایی

۱۲. ویژگی‌های عرفان اسلامی در اندیشه آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)- علی نعیم‌الدین فانی

۱۳. آسیب‌ها و بیماری‌های جوامع اسلامی از دیدگاه حکیم شاه‌آبادی (ره) -عباس گوهری

۱۴. تأثیر شخصیت آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) بر امام خمینی (ره) در نسبت میان عرفان و سیاست -انسیه شیخ سفلی

۱۵. اثرپذیری شخصیت سیاسی و عرفانی امام خمینی (ره) از آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) –فرشته ندری ابیانه

۱۶. تأثیر آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) بر شخصیت عرفانی و سیاسی امام خمینی – یحیی صباغچی

۱۷. آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) و تعلیم و تربیت شاگردان -معصومه ذبیحی

۱۸. تفسیر حکمی-عرفانی قرآن کریم در آثار مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)- سوسن آل رسول

۱۹. دعا یا قرآن صاعد – محمدعلی برزنونی

۷. فطرت عشق

  • شرح: آیت‌الله فاضل گلپایگانی
  • چاپ اول: ۱۳۸۷
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

این کتاب ۲۶۰ صفحه‌ای در سال ۱۳۸۷ و توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به چاپ رسیده است. کتاب در حقیقت شرح مفصل و مبسوط شذره ششم از کتاب ارزشمند شذرات المعارف تألیف آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) است که توسط آیت‌الله فاضل گلپایگانی انجام گرفته است. در این کتاب مفهوم «فطرت»، که محوری‌ترین موضوع آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) است و در شذره ششم به آن پرداخته شده است، مورد تدقیق قرار گرفته و به صورت مبسوط و به زبان فارسی توضیح و تشریح می‌شود.

۸. فیلسوف فطرت

  • مؤلف: علی‌حیدر مرتضوی
  • چاپ اول: ۱۳۸۷
  • ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

این کتاب شامل شرح احوال و افکار آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) است که توسط جناب آقای علی‌حیدر مرتضوی جمع‌آوری و شرح شده است. کتاب ۳۶۴ صفحه‌ای مذکور در سال ۱۳۸۷ توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به زیور طبع آراسته شده است. این کتاب ارزشمند حاوی دو دفتر به نام­‌های زیر است:

الف) سیری در زندگی پربار و اندیشه‌های ناب آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (ره)

ب) مجموعه مصاحبه‌ها و گفتگوها

لازم به ذکر است دفتر اول با بخش­‌های شش‌گانه خود به مهمترین آرای استاد از جمله: توصیف کتاب «الانسان والفطره»، تبیین براهین فطرت، فلسفه سیاسی اسلام و تشریح مکاتب چهارگانه می‌پردازد که بسیار حائز اهمیت است. همچنین در دفتر دوم در خلال گفتگوها و مصاحبه‌ها، ضمن بیان مجدد آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)، به بیان نظر بزرگانی چون دکتر ابراهیمی دینانی، دکتر گرجی و... پرداخته می‌شود.

۹. عارف کامل

  • چاپ اول: ۱۳۸۰
  • ناشر: عارف کامل

این کتاب به همت بنیاد علوم و معارف اسلامی دانش‌پژوهان جمع‌آوری و تألیف شده و توسط انتشارات عارف کامل، اولین بار در سال ۱۳۸۰ منتشر گردید. کتاب عارف کامل مشتمل بر آموزه‌های اخلاقی و عرفانی، نکات و خاطره‌­ها در خصوص آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) است. این کتاب در ۲۷۲ صفحه حاوی پیش‌گفتار و زندگی‌نامه استاد به همراه سه فصل اصلی است که ضمائمی نیز به همراه دارد.

 فصل اول: به ارائه ۱۱۴ نکته و خاطره درباره آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی می‌پردازد. در این فصل نکاتی از زبان امام خمینی (ره)، شهید مطهری و مرحوم آیت‌الله بهاءالدینی و برخی دیگر از بزرگان حوزه دین مطرح شده است.

فصل دوم: اختصاص به چهل آموزه عرفانی از استاد دارد. در این فصل، آموزه‌هایی چون لیلة القدر، تفسیر حکیمانه از سوره توحید، یقظه و... ذکر گردیده که غالب آن‌ها تحلیل استاد از مفاهیم و ارائه آن به مستمعین جهت وعظ و ارشاد است.

فصل سوم: گزیده تألیفات استاد است که در حد آشنایی با مفاهیم درج گردیده است. مانند: تعریف شرکت مخمّس، دین اسلام دین سیاسی است، حس تمدّن و... .

نکته جالب این که در بخش ضمائم این اثر، رونوشتی از نسخ اجازات اجتهاد استاد به همراه تصاویری از دست‌نوشته‌های ایشان و همچنین عکس‌های جالبی از آیت‌الله دیده می‌شود.

۱۰. استادزاده

  • مؤلف: گروه مؤلفان
  • چاپ اول: ۱۳۶۵
  • ناشر: حوزه علمیه شاه‌آبادی

این کتاب در سال ۱۳۶۵ و توسط حوزه علمیه شاه‌آبادی در ۲۱۸ صفحه تدوین و منتشر گردید. پس از مقدمه، این کتاب دارای دو بخش کلی است: بخش اول مربوط به آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی(ره) است. در این بخش گروه مؤلفان ابتدا شرح مختصر و مصوری از والد و برادران ایشان به میان آورده‌اند و سپس به معرفی ایشان پرداخته و در این راستا نیز اشاره‌ای به استادان و همچنین شاگردان ایشان شده است. نکته حائز اهمیت اینکه در بخش مربوط به ایشان که حدوداً ۷۷ صفحه است، خواننده می‌تواند ضمن آشنایی تقریباً کامل با سوابق آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)، همزمان تصاویر موجود را نیز رؤیت نماید.

در بخش دوم که تقریباً حجم اصلی کتاب را شامل می‌شود، به زندگی‌نامه، خصایص و آنچه درباره شهید آیت‌الله مهدی شاه‌آبادی، فرزند آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی (ره)، موجود است پرداخته می‌شود. در این بخش نیز ضمن رعایت امانت در نقل مطلب، از تصاویر مربوطه بهره گرفته شده و خواننده می‌تواند ضمن دریافت اطلاعات کافی در خصوص شهید شاه‌آبادی، به طور همزمان تصاویر مربوط را نیز رؤیت نماید. یکی از بخش‌های بسیار جالب در این قسمت، انتشار پیام­‌هایی است که مسئولان ارشد نظام جهت تبریک و تسلیت به خانواده شهید شاه‌آبادی ارائه کرده بودند که شامل پیام­‌هایی از : ۱- امام خمینی (ره) ۲- رهبر معظم انقلاب (حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای). ۳- مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی. ۴- جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. ۵- جامعه روحانیت مبارز تهران است.

۱۱. آیینه‌دار طلعت یار

  • مؤلف: دکتر علی یارحسینی
  • چاپ اول: ۱۳۸۳
  • ناشر: وثوق

این کتاب در سال ۱۳۸۳ توسط دکتر علی یارحسینی تألیف و در ۲۴۰ صفحه توسط انتشارات وثوق به چاپ رسیده است. کتاب آیینه‌دار طلعت یار که در حقیقت، نظری مختصر بر سیره اخلاقی، علمی و عرفانی آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) دارد، شامل پنج بخش اصلی با فصول مربوط است. این بخش‌ها عبارتند از:

الف) از تولد تا تکامل؛ شامل دو فصل می‌شود که فصل اول اشاره‌ای گذرا به هفت دوره حیات آیت‌الله و فصل دوم به شرح ادوار مختلف زندگانی ایشان می‌پردازد.

ب) مقامات علمی‌عرفانی؛ شامل شش فصل می‌شود و فصل اول آن مربوط به خانواده ایشان، فصل دوم خاطرات و استادان، فصل سوم معرفی متون، فصل چهارم معرفی آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) از زبان دیگران، فصل پنجم روش سلوک عرفانی استاد و فصل ششم توصیف مقام علمی ایشان است.

ج) ویژگی‌­ها و روش‌های مبارزاتی؛ در این بخش، تحت ۲۰ موضوع در نظر گرفته شده و در آن‌ها به نحله‌های مبارزاتی آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) پرداخته می‌شود.

د) کتابشناسی و سرگذشت آثار چاپی و خطی؛ شامل هفت فصل می‌شود و فصل اول مربوط به تشریح به سرقت رفتن کتب استاد توسط ساواک، فصل دوم به تشریح و توضیح نسخه‌شناسی اثرات استاد می‌پردازد و فصل سوم گزیده‌ای است از کتاب شذرات المعارف و پیوست‌های آن، فصل چهارم به توضیح متن پیوست‌های شذرات و توصیف شرکت مخمس می‌پردازد و همچنین در انتهای این فصل متن مرقوم آیت‌الله شاه‌­آبادی (ره) درباره شذرة المرام و ناحیه مقدسه اسلام و درباره دُعاة و رُعاة و حُماة به همراه متن اطلاعیه «تجدید عهد اسلامی» آمده است. فصل پنجم گزیده کتاب «القرآن و العترة» است، فصل ششم گزیده‌ای از کتاب «الایمان و الرجعة» است و فصل هفتم گزیده‌ای از کتاب «الانسان والفطرة» است.

ه) آموزه‌های عرفانی و دستورالعمل‌های اخلاقی استاد که شامل دو فصل می‌شود: فصل اول به آموزه‌های عرفانی و فصل دوم به دستورالعمل‌های اخلاقی و عرفانی اختصاص یافته است.

۱۲. آسمانی

  • مولف: گروه مولفان
  • چاپ اول: ۱۳۸۳
  • ناشر: شمس الشموس

این کتاب ۲۴۰ صفحه‌ای توسط هیئت تحریریه مؤسسه فرهنگی‌مطالعاتی شمس الشموس، در سال ۱۳۸۳ تألیف و توسط انتشارات مؤسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس از سال ۸۳ تا ۸۶ هفت مرتبه به چاپ رسیده است. این کتاب، که همانا شرح زندگانی عارف کامل حضرت آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) به همراه ذکر رساله‌ای مستقل در کتمان (سیره عارفان) است، در سه بخش با فصول مربوط تدوین گردیده. در این سه بخش با توجه به نثر خاص ادبی مؤلفان کتاب، سعی گردیده با انتخاب عناوین خاص و آوردن آرایه‌های ادبی، آراء و افکار و زندگی استاد را به خواننده معرفی نماید.

بخش­‌های کتاب عبارتند از:

بخش اول؛ شامل مقدمه و چند محور از جمله زندگی‌نامه (تولد، تحصیلات، اجازه اجتهاد و...)، نثر ادبی، معرفی احوالات معنوی استاد، کرامات، ارادتمندی و اندیشه استاد به اهل بیت (سلام‌الله‌علیهم)، اخلاقیات، نحوه برخورد با مخالفان، نمونه‌هایی از مبارزات سیاسی استاد، آموزه‌های عرفانی با نثری ادیبانه و آوردن آیات و روایات و جملات مشهور و...

بخش دوم؛ شامل مصاحبه ها

بخش سوم؛ در این فصل ابتدا شرح بسیار مختصری از کتاب شذرات المعارف، رشحات المعارف و رشحات البحار ذکر شده و گوشه‌هایی از فرموده‌های امام خمینی (ره) در خصوص آیت‌الله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (ره) نوشته شده است.

۱۳. دیدار با ابرار: شاه‌آبادی بزرگ، آسمان عرفان

  • مولف: محمد علی محمدی
  • چاپ اول: ۱۳۸۱
  • ناشر: امیرکبیر

این کتاب تألیف جناب آقای محمدعلی محمدی است که نخستین بار در سال ۱۳۸۱ توسط مؤسسه انتشارات امیرکبیر، شرکت چاپ و نشر بین الملل به زیور طبع آراسته شده است و چندین بار تجدید چاپ شده است. این کتاب در ۱۵۸ صفحه حاوی سه فصل اصلی است که هر کدام در خور موضوع خود، زیرمجموعه‌هایی نیز دارد:

فصل اول- روایت تبار

در این فصل مؤلف به اختصار خاندان و تبار آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) را معرفی می‌نماید و به شرح مختصر بعضی احوالات عرفانی نیاکان آیت‌الله شاه‌آبادی نیز پرداخته می‌شود[۱].

فصل دوم- روایت پدر

در این فصل از ابتدای به دنیا آمدن آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) البته به اختصار معرفی می‌گردد تا معرفی شاگردان ایشان. در این بین به احوالات و نحوه تفکر ایشان نیز اشاره‌هایی می‌شود. یکی از جذاب‌ترین عنوان­های این بخش دو عنوان زیر است:

الف) امام از دیدگاه آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)

ب) آیت‌الله شاه‌آبادی از نظر امام، که خواننده با خواندن این دست از مطالب مقایسه‌ای، گوهر ذاتی موضوع را بهتر درک می‌کند.

فصل سوم- روایت پسر

در این بخش نویسنده به توصیف زندگانی شهید آیت‌الله شیخ مهدی شاه‌آبادی، که در راه اسلام به شهادت رسید، می‌پردازد و برخی خاطرات برجا مانده از ایشان را ذکر می‌نماید.

در نهایت باید گفت خواننده با خواندن کتاب دیدار ابرار در یک نظر می‌تواند با زندگی پدر و برادران تا فرزند آیت‌الله محمدعلی شاه‌آبادی (ره) آشنا شده و به اختصار با نحوه تفکر و سلوک روحانی این بزرگواران نیز روبرو شود.

۱۴. آرای عرفانی آیت‌الله شاه‌آبادی در آثار امام خمینی (ره)

  • مؤلف: نیره دشتبان
  • چاپ اول: ۱۳۸۶
  • ناشر: پژوهشکده امام خمینی (ره)

این کتاب در سال ۱۳۸۶ به تألیف خانم نیره دشتبان و توسط معاونت پژوهشی پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی، با همکاری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ۲۴۰ صفحه به زیور طبع آراسته شده است.

کتاب دارای سه بخش اصلی است که روشمند و پژوهشگرانه تنظیم شده و هر یک از فصول زیرمجموعه خود را دارند که به‌اختصار به شرح ذیل معرفی می‌گردند:

الف- بخش اول: عرفان نظری (فصل اول- تنزیه و تشبیه؛ فصل دوم- اسماء و صفات؛ فصل سوم- مکاشفه و عالم خیال؛ فصل چهارم- انسان کامل یا حقیقت محمدیه؛ فصل پنجم- ولایت و نبوت؛ فصل ششم- فطرت؛ فصل هفتم- سعادت و شقاوت)

ب- بخش دوم: عرفان عملی (فصل اول- نقش عزم در سیر و سلوک؛ فصل دوم- ریاضت؛ فصل سوم- حضور قلب؛ فصل چهارم- پرهیز از حب دنیا؛ فصل پنجم- استقامت)

ج- بخش سوم: ضمیمه (فصل اول- آشنایی اجمالی با زندگی آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)؛ فصل دوم- استادان آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)؛ فصل سوم- شاگردان آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)؛ فصل چهارم- تألیفات و آثار علمی آیت‌الله شاه‌آبادی (ره)؛ فصل پنجم- نگاهی کوتاه به سجایای اخلاقی و عرفانی آیت‌الله شاه‌آبادی (ره))

نکته حائز اهمیت در این کتاب این است که مؤلف محترم، مفاد کتاب را به روش عرفان‌پژوهان و با دید تطبیقی_تاریخی تنظیم نموده و در هر کدام از بخش‌ها و فصول مربوط شاخص‌ترین نظریات آن موضوع را بیان نموده و سپس دیدگاه تاریخی موضوع را بادیدگاه آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) تطبیق داده و در نهایت نظر امام را با دیدگاه‌های قبلی مقایسه نموده و میزان تأثیرگذاری آرای آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) در نظر ایشان را مشخص کرده که کاری درخور توجه و تأمّل است.

۱۵. در طواف خورشید

  • مؤلف: محمدرضا رمزی اوحدی
  • چاپ اول: ۱۳۹۰
  • ناشر: آیینه بهار

این کتاب ۱۶۸ صفحه‌ای به همت آقای محمدرضا رمزی اوحدی نوشته شده است و دربرگیرنده زندگی‌نامه عارف کامل حضرت آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی، استاد عرفان حضرت امام (ره)، است. این کتاب همچنین دارای ضمائمی است که به شرح و توضیح چند فرمایش عرفانی آیت‌الله شاه‌آبادی خطاب به امام راحل پرداخته شده است.

۱۶. رشحات الانس (۵ مجلد)

  • مؤلف: علیرضا اسدی
  • چاپ اول: ۱۳۹۱
  • ناشر: مجتمع فرهنگی آوای کتاب‌پردازان مشهد

این کتاب در واقع بیانگر پرسش­ها و پاسخ­هایی با موضوعات اعتقادات، عرفان، اخلاق و فقه در محضر آیت‌الله‌العظمی محمدعلی شاه‌آبادی است که برای نخستین بار در سال ۱۳۹۱ در مشهد منتشر شد و دارای ۳۲۴ صفحه است.

۱۷. شاه‌راه (توصیه‌هایی از آیت‌الله شاه‌آبادی)

  • چاپ اول: ۱۳۹۱
  • ناشر: لوح نگار

این کتاب کوچک ۳۲ صفحه‌ای در قطع جیبی به همت هیئت منتظران حضرت مهدی (عجل‌الله‌فرجه)، بسیج مسجد بعثت آماده و منتشر شده است که به صورت کاملاً طبقه‌بندی شده و فشرده، توصیه‌هایی کوتاه از آیت‌الله‌العظمی شاه‌آبادی دربرمی‌­گیرد. این کتاب در واقع بخشی از مجموعه بزرگ توصیه‌هایی از علماست که برای نخستین بار در سال ۱۳۹۱ روانه بازار نشر شد.

 


[۱] در این فصل، پدر ایشان که مرحوم آیت الله العظمی میرزا محمد جواد حسین آبادی اصفهانی (ره) است، به اشتباه با مرحوم آیت الله محمد جواد بیدآبادی که کراماتی از وی در کتاب «داستان های شگفت» شهید آیت الله دستغیب ذکر گردیده، یکی دانسته شده است. علامه طهرانی (ره) در کتاب «روح مجرد» می نویسند:

«آقا محمّد بيدآبادي‌ از عرفاءِ مشهور است‌ و صاحب‌ مقامات‌ و درجات‌. رحلتش‌ در سنۀ ۱۱۹۷ هجريّۀ قمريّه‌ است‌. و مراد از بيدآبادي‌ به طور مطلق‌ اوست‌. و امّا آقا محمّد جواد بيدآبادي‌ از عرفاءِ زمان‌ اخير بوده‌ است‌، و استاد والد صديق‌ مكرّم‌ حاج‌ محمّد حسن‌ شركت‌ است‌. آقاي‌ حاج‌ محمّد حسن‌ دام‌ توفيقه‌ گفتند: مرحوم‌ پدر ما مي‌گفت‌: آقا محمّد جواد بيدآبادي‌ را كسي‌ نشناخت‌؛ و خود مرحوم‌ بيدآبادي‌ يك‌ بيت‌ سروده‌ بود كه‌ مرحوم‌ پدرم‌ يادداشت‌ كرده‌ بود:

صد گنج‌ نهان‌ بود مرا در دل‌ و ياران ‌             ناديده‌ گرفتند كه‌ اين‌ خانه‌ خراب‌ است‌« (روح مجرد؛ ۳۰۶)

 

نظر خودتان را ارسال کنید