صفحه اصلی ← آثار ← کتب علمی نسخه‌برداری‌شده به دست آیت‌الله شاه‌آبادی
✦ آثار

کتب علمی نسخه‌برداری‌شده به دست آیت‌الله شاه‌آبادی

◷ 5 آبان 1405
✦ ابرمیم
◉ 0 نظر

آیت‌الله شاه‌آبادی برخی از کتب علمی را به دست خود استنساخ می‌کردند که این موارد عبارت‌اند از:

۱. تحفة الملوک
این کتاب اخلاقی-عرفانی با نام «تحفة الملوک فی السیر و السلوک» منسوب به علامه سید مهدی بحرالعلوم (ره) است که مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی آن را استنساخ کرده بودند. بعدها علامه طهرانی (ره) این کتاب را تصحیح و با مقدمه و تعلیقات فراوان در سال ۱۳۹۳ قمری منتشر کردند. بر اساس آنچه در مقدمه علامه طهرانی (ره) آمده است، این کتاب نسخه‌های گوناگون و البته غالباً مغلوط داشته و در بعضی مواضع آن اصلاً معنا را نمی‌رسانده است. در نهایت ایشان از نسخه‌ای که نزد علامه طباطبایی (ره) موجود بود و ایشان نیز از آیت‌الله سید ابوالقاسم خوانساری (ره) گرفته بودند، استنساخ نمودند. نسخه‌ای که به خط آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) استنساخ شده نیز با کیفیت و صحیح و در ۷۶ صفحه است. دربارۀ صحت انتساب این کتاب به سید بحرالعلوم (ره)، علامه طهرانی (ره) به تفصیل و با شواهد بسیار در مقدمۀ کتاب بحث کرده‌اند.

۲. رسالة احمدیة
این کتاب از تألیفات مرحوم شیخ محمدجواد بیدآبادی (ره) در تعلیقۀ بر «قوانین الاصول» میرزای قمی است و در ابتدای آن آمده است: «فهذه تعلیقات علی کتاب القوانین عند قرائته علی من هو قرّه عینی المسمی باحمد حفظه الله من کل سوء و حسد حاسد اذا حسد و سمیتها بالأحمدیه». مرحوم شیخ آغا بزرگ طهرانی در کتاب الذریعه در رابطه با این کتاب می‌گوید: «الرساله الأحمدیه للمولی محمد جواد الحاج محمد حسن اصفهانی کتبها باسم ولده الشیخ احمد الذی توفی ۱۳۵۵ ذکرها ولده الآخر الاصغر الشیخ علی‌محمد نزیل طهران ثم النجف اخیراً، و ثالثهما هو المیرزا محمد‌علی الشهیر بالشاه‌آبادی بطهران». البته در حال حاضر بیش از دو برگه از کتاب در دسترس نیست و امید است با جستجوهای بیشتر، بخش‌های بیشتری از کتاب پیدا شود.

۳. کتاب الوقف (للآخوند الخراسانی)
این کتاب از آثار فقهی مرحوم آخوند خراسانی (ره) است که در ۱۷ رجب ۱۳۲۴ ه.ق نگاشته شده و آیت‌الله شاه‌آبادی (ره) آن را در تاریخ ۱۱ محرم ۱۳۲۸ ه.ق در ۹۶ صفحه استنساخ نموده‌اند. مرحوم آخوند خراسانی (ره) چندین رساله فقهی استدلالی نیز در موضوعات گوناگون تألیف کرده که شماری از آن‌ها در یک مجلد گردآوری شده و با عنوان «الرسائل الفقهیة» به چاپ رسیده است: کتاب الوقف، کتاب الرضاع (الرسالة الرضاعیة)، کتاب الدماء، کتاب الفراق و الطلاق، رسالة فی العدالة، و کتاب الرهن. برخی از این رساله‌ها، از جمله کتاب الوقف، به صورت مستقل نیز چاپ شده است. همچنین این کتاب در ضمن «قطرات من یراع بحر العلوم أو شذرات من عقدها المنظوم» چاپ شده است. در دوره اخیر نیز دفتر انتشارات اسلامی در تاریخ ۱۴۱۳ ه.ق آن را تجدید چاپ نموده است.

۴. کتاب القضاء (للآخوند الخراسانی)
این کتاب به خط مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی و در ۳۴۷ صفحه، از تقریرات درس مرحوم آخوند خراسانی است که فرزند ایشان میرزا محمد آقازاده آن را نگاشته و به مرحوم شاه‌آبادی داده تا استنساخ نمایند.

۵. کتاب الإجاره (للآخوند الخراسانی)
این کتاب در ۱۵۱ صفحه، از جمله تقریرات درس مرحوم آخوند خراسانی است که فرزند ایشان میرزا محمد آقازاده آن را نگاشته و به مرحوم شاه‌آبادی داده تا استنساخ نمایند. از صفحه آخر این نوشته استفاده می‌شود که مطلب ادامه داشته است اما در انتهای صفحه ظاهراً نوشته شده «تمت بالحمد و السعاده».

۶. حاشیه بر کفایة الاصول
این کتاب نیز به خط آیت‌الله شاه‌آبادی و در دو دفتر و به صورت تعلیقه‌هایی بر کلمات مرحوم آخوند خراسانی (ره) در کفایه نگاشته شده و کامل است. از آن جایی که پس از ذکر نام آخوند، مؤلف لفظ «دام‌ظله» را آورده است معلوم می‌شود که این اثر در زمان خود آخوند نوشته شده است. تعلیقات دفتر اول مربوط به ابتدای کفایه تا الفصل السادس (مباحث حجج و امارات) و در ۲۰۲ صفحه است و دفتر دوم از الفصل السادس تا انتهای کفایه و در ۲۴۹ صفحه است. به احتمال زیاد این کتاب نیز از استنساخ‌های مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی است.

۷. کتاب مصباح الانس
آیت‌الله شاه‌آبادی این کتاب را در ۱۱۹ صفحه استنساخ کرده‌اند که البته ناقص بوده و همه بخش‌های کتاب را در بر نمی‌گیرد. توضیح آن به صورت زیر است:

  • از صفحۀ ۲۹۶ تا ۲۵۶ مصباح الانس در صفحات ۱-۵۴ نسخه؛
  • از صفحۀ ۲۶۴ تا ۲۷۷ مصباح الانس در صفحات ۵۵-۶۵ نسخه؛
  • از صفحۀ ۴۴۸ تا ۵۰۲ مصباح الانس در صفحات ۶۶ تا ۱۱۹ نسخه آمده است.
    همچنین در صفحات ۱۱ و ۲۷ نسخۀ ایشان، دو حاشیه با عبارت «مح ع» آمده است.
```